Silencis

Mansor assetat sus lo lièch desfach cordurava un parelh de cauças. La fenèstra èra dobèrta : s'i balancejava doçament una branca d'olme. Lo cèl èra, sus lo teulat, non pas benlèu, blau, mas blanc de tant qu'escandilhava dins la calor de julhet. La cambra èra bruta, un papièr passit se n'anava per flòcs que pendolejavan d'aicí d'alai. De tacas d'umor negrejantas porgissián sus la paret de formas estranhas, bèstias, òmes, arbres, mas Mansor las vesiá pas. Tot èra patz e silenci. Un silenci suau de tantossada amb, detràs, lo caquetar fisançós de las galinas dins la cort.

Mansor qu'èra acostumat a la vida trapèt laguiosa aquela patz. Èra pagat per saber que la colèra, l'auvari, la batèsta repausan totjorn progondament ensebelits, mas lèstes a mòrdre, en un nis de silenci e de patz. Es al canton mai innocentr d'una convèrsa que t'espèra la granda flamba, lo cotèl subran gisclat de la man, la terrribla fatalitat. Mansor se conoissiá. E aquel pensar passèt coma una nívol dins un cèl blau.

La branca d'olme batiá doçament la mesura d'un silenci de patz . Las galinas caquejavan en bas. Un passerat sus lo crestenc del teulat semblava esperar dins lo cèl qualque ren, un astre benlèu, un autre aucèl, un degot d'aiga, qual sap. Bolegava pas de tot, a despart de sa tèsta ticassada de negre, que, per movements secs e menuts, bailava idèa de son espèra. Èra tibat, se vesiá, cap a quicòm de desconegut qu'anava decidar de sa vida, de sa vida de passerat, ont Mansor e los autres avián tan pauc de plaça. L'espiava e ne desmembrava l'agulha. L'aucèl èra aquí que vesiá pas Mansor, e que gaitava endacòm mai qualque signe que lo fariá anar aquí puslèu qu'alai. Auí puslèu qu'ailai, al restoble d'aquí ont l'esparava un enfant amb sa carabina puslèu qu'al laquet d'ailai ont los joncs escondon de sèrps, mas ont ges de caçaire èra pas rescondut. O benlèu un arbrat de frucha. O benlèu-o qual sap-o qual o sauprà jamai.

L'espèra afeccionada del passerat s'esperlonguèt un bon moment. Puòi, tot d'una, bombiguèt dins l'èr e dispareguèt del teulat. Lo cèl demorèt voide e cremant. Los uòlhs de Mansor n'èran plens de belugas. tornèt a l'agulha, al fil, als vertelhs, a son lagui, lo lagui doç e amar, que lo menava el tanben luònh d'aquí. Clinats sus la tela espelhada, sos uòlhs finissián per pas pus veire çò que fasiá. çò que vesiá èra un cercle de cèl amb una argela blanca e dura coma de fèrre. E una cara al verd del cèl, una cara risenta que se clinava e s'espiavan del temps qu'amb son vièlh la jove disiá de paraulas qu'ausissiá pas. La vesiá e tota la vida s'arrestava per el.

Li aviá parlat un parelh de còps alentorn del Mas. Aviá pas paur d'el. Al contrari. El, risolejava. Ela, amb un risolet al canton de la boca, sos uòlhs lo daissavan pas, d'uòlhs negrets coma de granas de sambuc. Sa maire l'aviá sonada. Partiguèt. Dos còps se revirèt. Risolejava totjorn. Un autre còp, fasiá nuòch, preniá lo fresc prèp del laquet, jos los euses. Èra alongat dins l'èrba seca. La vegèt drecha davant el dins lo clarum de la luna sens que l'aguèsse ausida venir. Lo temps d'un eslhauç la vegèt pas pus. Mas li parlava bas d'un votz coma copada per l'esmai. Se levèt, se volguèt sarrar d'ela. "Los vièlhs son davant la pòrta". Èran a se tocar. Es tot escàs se la devinhava dins l'escur de la blaca. Ausiguèt son alen preissat. Puòi quand aviá assajat de li tocar lo braç coma fum s'esvaniguèt, leugièira e sens bruch.

Lo grand teatre de Dieu, Verd Paradís III
Lo Cromir